Bilgi

Etrenjit Nedir? Neden Oluşur?

Etrenjit Nedir? Neden Oluşur

Etrenjit, 6CaO.Al2O3.3SO3.32H2O C6AS3H32 doğal şekilde ya da sülfat etkisi ile oluşumudur. Etrenjit betonun hacimce genleşmesine yol açmaktadır.

Sülfat saldırıları, beton yapılar üzerindeki en agresif çevresel etkilerden biridir. Sülfat saldırılarına maruz kalan köprüler, iskeleler ve menfezler gibi birçok inşaat tesisinde genleşme, çatlama ve bozulmalar olabilmektedir. Topraktan, yeraltında bulunan sudan ve deniz suyundan sülfat iyonları gelmektedir. Bunlar sodyum, magnezyum, kalsiyum ve potasyum iyonları gibi öteki iyon türleri ile kombinasyon halinde olabilmektedir.

Magnezyum sülfat, sodyum sülfat, kalsiyum sülfat ve potasyum sülfat gibi tuzlar birtakım killi toprak türlerinde yer almaktadır. Ayrıca yeraltı suyunda ya da cürufla doldurulmuş arazilerde fazlası ile yüksek oranlarda bulunmaktadır. Bütün bunların yanı sıra deniz suları da önemli oranlar da sülfat içerir. Sertleşmiş olan beton içine sülfatlar dışarıdan sızan sularla beraber kolaylıkla girmektedir. Sülfatların varlığından dolayı meydana gelen kimyasal olaylar neticesinde betonlar genleşerek çatlayabilmektedir.

Genel olarak sülfat saldırıları sonrasında reaksiyonlar olmaktadır. Mesela sülfat iyonları ile kalsiyum hidroksit ve kalsiyum aluminat hidratlar reaksiyona girmektedir. Reaksiyon alçıtaşı ve etrenjit oluşumuna yol açmaktadır. Sülfat saldırısı neticesinde meydana gelen etrenjit ve alçıtaşı bileşenleri ilk etapda tepkimeye giren maddelere kıyasla fazlası ile büyük hacimlidir. Etrenjit ve alçıtaşı oluşumu betonarme binalarda farklı olaylara neden olmaktadır. Bunlar genleşme, çatlama, bozulma ve parçalanma gibi durumlar olabilmektedir.

Etrenjit ve alçıtaşı meydana geldikten sonra, sülfat saldırılarından ötürü süzülen kalsiyum bileşiği, kalsiyum silika hidrate jelinin bozulmasına yol açmaktadır. Yaşanan olaylar C-S-H jelinin sertliğini yitirmesinde ve çimento hamuru matrisinin bozulmasında son derece etkilidir. Betonların sülfat saldırılarına karşı direncini belirleyen temel bileşenler bulunmaktadır. Bunlar çimentodaki serbest kireç, kalsiyum alüminat ya da ferroalüminat fazlarıdır.

Etrenjit, çimento hidratasyonunun kimyasal ürünlerinden bir tanesidir. Etrenjit oluşumu genleşmeye neden olan hacim artışına yol açmaktadır. Şayet yaşanan hacim artışı sınırlandırılmaz ise çatlaklar oluşabilmektedir. Alçıtaşının meydana gelmesinde ise betonun ağırlık ve dayanımı yitirmesi ve rijitliği etkendir.

Sülfat direncine çimento bileşimi, betonun geçirimliliği ve s-b oranı etki etmektedir. Sülfat tuzlarındaki katyon cinsi, sülfat iyonlarının konsantrasyonu ve maruz kalma şartları da sülfat dirençleri üzerinde etkilidir. Son olarak yeraltı su seviyesi ve yeraltı su seviyesinin hareketliliği de sülfat direncini etkileyen faktörler arasındadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.